Năm 2026 vừa bắt đầu, Khu 3 Ngoại trực tràng của Bệnh viện chúng tôi, phối hợp chặt chẽ với đội ngũ đa chuyên khoa, đã triển khai thành công kỹ thuật hóa trị khí dung tăng áp trong mổ (PIPAC) — một phương pháp được mệnh danh là “cuộc cách mạng của hóa trị ổ bụng”, mang đến lựa chọn điều trị mới cho bệnh nhân di căn phúc mạc do ung thư đại trực tràng giai đoạn muộn.
Đây cũng là ca phẫu thuật PIPAC đầu tiên được thực hiện tại hệ thống y tế xã hội hóa trong nước, đánh dấu bệnh viện chính thức bước vào nhóm các trung tâm tiên tiến trên thế giới trong điều trị di căn phúc mạc ở ung thư đại–trực tràng. Bằng năng lực và sự tận tâm, chúng tôi giúp nhiều bệnh nhân nhìn thấy hy vọng trong hành trình chống lại bệnh nan y.
Một cuộc chiến chính xác giữa thời gian và khối u
Ký sự ca PIPAC đầu tiên
Bệnh nhân là người phụ nữ 44 tuổi, từng phẫu thuật ung thư đại tràng lên 2 năm rưỡi trước. Gần đây cô đối mặt với di căn phúc mạc lan rộng — tình trạng tiên lượng cực xấu. Khi phương pháp điều trị truyền thống không còn hiệu quả, đội ngũ của Khu 3 Ngoại trực tràng quyết định lựa chọn kỹ thuật PIPAC, mở ra một “trận chiến bảo vệ sự sống” được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Ca phẫu thuật được tiến hành theo hai giai đoạn:
-
Phẫu thuật giảm nhẹ u (cytoreduction): tinh tế cắt bỏ các tổn thương nhìn thấy bằng mắt.
-
Áp dụng PIPAC: dưới hướng dẫn của nội soi ổ bụng, thuốc hóa trị được chuyển thành dạng khí dung siêu mịn và phun vào ổ bụng với áp lực ổn định, giúp thuốc tiếp cận mọi vị trí trong ổ bụng, giống như đang tiến hành “quét dọn nhắm trúng đích” toàn bộ khoang phúc mạc.
Sau phẫu thuật, tình trạng bệnh nhân ổn định, phục hồi thuận lợi và sớm bước vào giai đoạn điều trị tiếp theo. Ca mổ đầu tiên đã thu được kết quả tốt.
Đối tượng phù hợp với PIPAC?
PIPAC không phải là “phương pháp vạn năng”, nhưng đối với các bệnh nhân sau, đây là lựa chọn hiệu quả hàng đầu:
-
Bệnh nhân lớn tuổi hoặc thể trạng yếu.
-
Sau phẫu thuật vẫn còn tổn thương vi thể trong ổ bụng (PCI 10–20 điểm).
-
Khối u kháng lại hóa trị truyền thống và tiến triển chậm.
-
Có dịch cổ trướng khó kiểm soát (PIPAC giúp giảm hình thành dịch).
PIPAC – Hy vọng xuyên qua “hàng rào phúc mạc”
Ung thư đại trực tràng là bệnh lý có tỷ lệ mắc cao, trong đó di căn phúc mạc là dạng di căn nguy hiểm nhất.
Do hạn chế của “hàng rào máu – phúc mạc”, thuốc hóa trị truyền thống khó thấm vào ổ bụng, khiến thời gian sống trung vị của bệnh nhân chỉ 6–9 tháng, tiên lượng rất kém.
Sự ra đời của PIPAC mang đến đột phá quan trọng.
1. Cơ chế kỹ thuật: Vượt qua trở ngại thấm thuốc bằng cơ chế vật lý
-
Phun hóa chất dạng khí dung đường kính ≤ 30 µm trong ổ bụng, dưới nội soi, giúp thuốc phủ đều bề mặt các cơ quan trong ổ bụng (bao gồm cả đáy chậu và vùng dưới cơ hoành — những vị trí mà hóa trị dịch rất khó đến).
-
Dưới áp lực khí ổ bụng 12 mmHg, tạo ra chênh lệch áp lực xuyên qua mô u, vượt qua “áp lực cao trong mô u” (>15 mmHg), giúp thuốc thấm sâu hơn từ mức 1–2 mm (hóa trị dịch) lên tới ≥ 5 mm, bao phủ được các tổn thương vi thể.
2. Ưu điểm lâm sàng: Kết hợp “chính xác + độc tính thấp”
So với hóa trị dịch trong ổ bụng (như HIPEC), PIPAC có ưu thế rõ rệt:
-
Tính chính xác cao: thuốc ở dạng khí dung có thể khuếch tán đều nhờ chuyển động Brown, tránh hiện tượng “vùng tập trung thuốc quá cao” và giảm độc tính toàn thân.
-
Độc tính thấp: do thuốc chủ yếu tác động tại chỗ, hấp thu toàn thân thấp; tỷ lệ giảm bạch cầu, buồn nôn, nôn ói… giảm hơn 60% so với hóa trị toàn thân.
-
Có thể lặp lại: chỉ cần một đường vào nội soi, bệnh nhân có thể xuống giường trong vòng 24 giờ và lặp lại điều trị mỗi 2–3 tuần.
-
Hiệu quả rõ rệt:
-
68% bệnh nhân có mô bệnh học cải thiện,
-
21% bệnh nhân đạt “âm tính tế bào” một cách rõ ràng,
-
trung vị thời gian sống kéo dài đến 20,5 tháng (nhiều trường hợp đạt 37,6 tháng).
-
Năng lực chuyên môn + trang thiết bị quốc tế = Bảo chứng thành công PIPAC
1. Đội ngũ chuyên gia
Trung tâm do các chuyên gia đầu ngành về phẫu thuật đại–trực tràng và điều trị di căn phúc mạc phụ trách, bao gồm các bác sĩ ngoại khoa, ung bướu, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, gây mê hồi sức…
Đội ngũ phẫu thuật đã được đào tạo bài bản chuyên sâu về PIPAC, nắm vững kỹ thuật tạo khí ổ bụng, phun khí dung, đánh giá tổn thương.
2. Trang thiết bị đạt chuẩn quốc tế
Khoa được trang bị đầy đủ hệ thống điều trị phúc mạc tiên tiến nhất:
-
Máy điều trị nhiệt ổ bụng RanD Performer HT (đạt chứng nhận Hoa Kỳ – Châu Âu – Trung Quốc).
-
Máy điều trị nhiệt trong khoang (HIPEC) hãng Borui.
-
Máy bơm khí dung áp lực chuyên dụng Junlin.
-
Hệ thống nội soi HD giúp theo dõi phân bố thuốc theo thời gian thực.
Các thiết bị này đảm bảo sự chính xác tuyệt đối cho toàn bộ quy trình PIPAC.
3. Chăm sóc toàn chu kỳ – phục hồi toàn diện
Từ đánh giá trước mổ, tối ưu hóa dinh dưỡng – hô hấp, phục hồi sau mổ bằng thiết bị thông minh, cho đến theo dõi dài hạn, bệnh viện luôn đồng hành cùng người bệnh trong toàn bộ hành trình điều trị.
Không chỉ là một kỹ thuật, mà là cam kết đối với sự sống
Ca PIPAC đầu tiên thực hiện thành công không chỉ chứng minh năng lực kỹ thuật của bệnh viện, mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc đưa công nghệ điều trị tiên tiến vào thực hành lâm sàng.
Trong bối cảnh di căn phúc mạc vốn có tiên lượng rất xấu, PIPAC mang lại một lựa chọn điều trị thực sự hiệu quả, giúp nhiều bệnh nhân giành thêm thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Di căn phúc mạc không phải dấu chấm hết.
Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng ứng dụng kỹ thuật PIPAC, kết hợp đa chuyên khoa, dùng khoa học và nhân văn để bảo vệ mỗi bệnh nhân và gia đình họ.
